طراحی چارچوب اجرایی حسابداری مالیاتی هوشمند برای بانک ها و استارتاپ های فین تک با رویکرد افزایش شفافیت و انطباق در بانکداری باز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 داﻧﺸﺠﻮی ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ، گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه حسابداری، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
تحول دیجیتال در صنعت بانکداری و گسترش فعالیت استارتاپ‌های فین‌تک در سال‌های اخیر، الگوهای سنتی حسابداری و گزارش‌دهی مالیاتی را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است. در نظام بانکی ایران، پراکندگی داده‌ها، ناهمخوانی میان سامانه‌های مالی و نبود یکپارچگی میان بانک‌ها و سازمان امور مالیاتی، موجب افزایش خطا، تأخیر در گزارش‌دهی و کاهش شفافیت مالی شده است. از سوی دیگر، رشد بانکداری باز[1] و تبادل داده از طریق رابط برنامه‌نویسی بانکی، فرصت تازه‌ای برای بازطراحی ساختار حسابداری مالیاتی فراهم کرده است. در این شرایط، ضرورت طراحی مدلی هوشمند و اجرایی برای همگرایی میان فناوری‌های مالی و نظام مالیاتی بیش از پیش احساس می‌شود.
پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب اجرایی حسابداری مالیاتی هوشمند در بانک‌ها و استارتاپ‌های فین‌تک انجام شده است تا الگویی کاربردی برای ارتقای شفافیت، سرعت و دقت گزارش‌دهی مالی در بستر بانکداری باز ارائه دهد. روش پژوهش از نوع توصیفی–کاربردی بوده و بر مبنای تحلیل اسناد رسمی، مرور ادبیات تخصصی داخلی و بین‌المللی و مصاحبه با خبرگان حوزه مالی، فناوری بانکی و مالیات الکترونیک اجرا شده است.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ادغام فناوری‌های داده‌محور، زیرساخت‌های رابط برنامه‌نویسی بانکی و اصول حسابداری مالیاتی می‌تواند فرآیند جمع‌آوری، طبقه‌بندی، محاسبه و گزارش‌دهی مالیات را به‌صورت خودکار و هوشمند بازآفرینی کند. چارچوب پیشنهادی علاوه بر کاهش هزینه و خطاهای انسانی، موجب ارتقای شفافیت مالی، تسهیل نظارت سازمان‌های ناظر و ایجاد ارزش افزوده واقعی برای بانک‌ها و نهادهای مالی می‌شود.
نتایج این پژوهش بیانگر آن است که مدل ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان مرجع اجرایی برای بازطراحی نظام حسابداری مالیاتی مورد استفاده قرار گیرد و مسیر توسعه زیرساخت‌های مالیاتی هوشمند در نظام بانکی کشور را هموار سازد.
کلیدواژه‌ها